Bu kitabdan sitatlar: «Canlı lətifələr, əhvalatlar, deyimlər», Əjdər Ol

Musiqiçilər Ağdama gedərkən Fikrət Əmirovla Qara Qarayev tərəfdarları arasında iki məhşur bəstəkardan hansının daha üstün olması barədə mübahisə başlayır və mənzil başına qədər davam edir.
Ağdamda qonaqlıqda süfrəyə aş gəlir. Habil Əliyev mübahisə edən sənət yoldaşlarına eyhamla deyir:
— Süfrənin Fikrəti (aşı) gəldi, bəs Qarası (qarası) hanı?
Xanəndə Xan Şuşinskini Kommunist partiyasına keçirmək istəyirlər. Nə sual verirlər cavabsız qalır. Axırda soruşurlar:
— Böyük Oktyabr İnqilabı nə vaxt olub?
Xan Şuşinski gileylənir:
— Oktyabr inqilabı elə hər il olur, özü də bizi aparıb havayı oxutdururlar.
Ölkə Prezidenti Heydər Əliyev növbəti dəfə teatr tamaşasına baxmağa gəlir. Tamaşanın başlanmasına bir saat qalıb. Eldəniz Zeynalov əsəbi halda var-gəl edir. Soruşurlar: recissor Nə olub, niyə qanın qaradır?
Aktyor cavab verir:
— Nə olacaq, qızları görmürsüz, hamısının boyun-boğazı, barmaqları qızılnan, brilyantnan doludu. Bir-birinin bəhsinə bəziləri hətta gedib prokata (kirayəyə) götürüb.
— Qoy geyinsinlər də, ölkə Prezidentinin teatra gəlişi bayramdı.
Eldəniz Zeynalov deyir:
— Alə, qərdeşim, Prezident görəcək bunlar hamısı qızıla-brilyanta tutulub, elə biləcək hamımız yaxşı dolanırıq. Maaşdarı artırmayacaq.
ƏLİSƏMİD

Şair Əlisəmid Kürlə Yazıçılar İttifaqında Bədii ədəbiyyatı təbliğ bürosunda işləyirdik. Onda Əlisəmid İçərişəhərdə yaşayırdı. Şair Tofiq Qaraqaya hər gün iş yerimizə gəlib ona təklif edirdi ki, gəl, səhərlər dəniz qırağında qaçaq, siqareti, içkini ataq, bədənimizi möhkəmləndirək və s.
Hər dəfə Əlisəmid bu təklifdən sonra üzünü turşudub, susurdu və siqaretə cumurdu. Bir dəfə Tofiq yenə həmin təklifini təkrar edəndə, Əlisəmid partladı:
— Tofiq, bəsdir də, atam xəstə, anam xəstə, bir qardaşım türmədə, biri dəlixanada. Özüm də arvadımdan təzə ayrılmışam. Tanış-bilişin biri görüb deməz ki, ay filan-filan, hansı gününə qaçırsan?!
NEFTİN SAHİBİ

1920-ci ildə Vladimir İliç Lenin tərəfindən Moskvadan xüsusi olaraq Bakıya göndərilərək “Azneft”in rəisi təyin etdirilən Aleksandr Pavloviç Serebroviski ilə Azərbaycan İnqilabi Şurasının sədri Nəriman Nərimanov arasında Rusiyaya və Azərbaycana neft bölgüsü üstündə mübahisə düşür. Serebroviski teleqramla Leninə şikayət edir. Lenin məsələni ayırd etməkdən ötrü Bakıya, Nəriman Nərimanova zəng vurub deyir:
— Sizə nə qədər neft lazımdırsa, deyin, tapşırım ayırsınlar.
Nəriman Nərimanov cavab verir:
— Vladimir İliç, neft Azərbaycanındır, Siz deyin sizə nə qədər neft lazımdır. “Hə”, “yox” bizlikdir.
1920-ci il Aprel çevrilişindən sonra Bakıda Əli Bayramov adına qadınlar klubu açılanda bir nəfər bakılı Azərbaycan Mərkəzi İcraiyyə komitəsinin sədri Səməd Ağamalıoğlunun yanına şikayətə gəlib deyir:
— Ağa, hökümətüvüz neftimizi əlimizdən aldı, dinmədük, vardövlətimizi əlimizdən aldı, dinmədük, indi də arvadlarımızı kluba yığıb namusumuzu əlimizdən almaq istəyirsüz?
Səməd Ağamalıoğlu əsasına söykənib acıqlı-acıqlı ona belə cavab verir:
— Alə, neftüvüz əldən getdi, dinmədüz, var-dövlətüvüz əldən getdi, səsüvüz çıxmadı, namusuvuz basılmasın deyə arvadlarınızı bir yerə yığıb savadlandırmaq istiyirik, buna danışırsuz?!
Bir qıçı protez olan balabançalan Çingiz Habil Əliyevlə kəndə toya gedibmiş. O zaman toylar iki gün olardı. Birinci gün toyu yola verəndən sonra musiqiçilər yeyib-içməyə başlayırlar. Çingiz o qədər içir ki, sərxoş olur. O qədər danışır ki, yorğun musiqiçi yoldaşlarını yatmağa qoymur. Axırda Habil Əliyev onun protezinə işarə edərək deyir:
— Çingiz, yorulmuşuq, dur, sökül, yataq!
bvadeniz
bvadenizsitat gətirir3 il öncə
RƏHBƏR

Ötən əsrin iyirminci illərində Respublika Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin sədri vəzifəsində çalışan Səməd Ağamalıoğlu Kəlbəcərə zəhmətkeşlərlə görüşə gedir. Rayon mərkəzində o, əsasına söykənə- söykənə (o, bir ayağını çəkirmiş) kluba girəndə klubun ağzında dayananlardan biri ona söz atır:
— Bu axsaqdı bizim rəhbərimiz?!
Səməd Ağamalıoğlu ayaq saxlayıb ona cavab verir:
— Sənin kimi axmağın rəhbəri elə mənim kimi axsaq olar!
* * *
Səməd Ağamalıoğlu səhər işə getmək üçün xidməti maşınına minəndə sürücünü qaşqabaqlı görüb ondan soruşur:
— Noolub?
Sürücü cavab verir:
— Ağa, işlər fənadır, deyirlər bu gün Büro iclasında sizi işdən çıxardacaqlar!
Səməd Ağamalıoğlu ona ürək-dirək verir:
— Hər deyilənə fikir vermə, şaiyədir. Məni heç kəs yerimdən tərpədə bilməz!
Günortaya qədər uzanan Büro iclasından çıxan Səməd Ağamalıoğlu suyu süzülə-süzülə sürücünün yanına gəlir.
— Sən o xəbəri hardan eşitmişdin? — sürücüdən soruşur.
Sürücü cavab verir:
— Ağa, səhər bazarda eşitdim.
Səməd Ağamalıoğlu deyir:
— Bala, sür get bazara, öyrən gör mənə hansı işi verəcəklər.
* * *
1920-ci il Aprel çevrilişindən sonra Bakıda Əli Bayramov adına qadınlar klubu açılanda bir nəfər bakılı Azərbaycan Mərkəzi İcraiyyə komitəsinin sədri Səməd Ağamalıoğlunun yanına şikayətə gəlib deyir:
— Ağa, hökümətüvüz neftimizi əlimizdən aldı, dinmədük, vardövlətimizi əlimizdən aldı, dinmədük, indi də arvadlarımızı kluba yığıb namusumuzu əlimizdən almaq istəyirsüz?
Səməd Ağamalıoğlu əsasına söykənib acıqlı-acıqlı ona belə cavab verir:
— Alə, neftüvüz əldən getdi, dinmədüz, var-dövlətüvüz əldən getdi, səsüvüz çıxmadı, namusuvuz basılmasın deyə arvadlarınızı bir yerə yığıb savadlandırmaq istiyirik, buna danışırsuz?!
Şair İslam Səfərli bir dəfə iki nəfər şair dostu ilə oturub ondan-bundan danışırmış. O qədər danışırlar, elə bir məqam yaranır ki, bilmirlər kimdən söz açsınlar. Üçü də susur. Birdən İslam Səfərli sükutu pozur:
— İndi kimin qeybətini qıraq? Biriniz getsəydi, dalınca danışardım!
Görkəmli alim Xudu Məmmədov yaxşı oxuyan tələbələrinə tez-tez deyərmiş:
— Pis oxuyan yoldaşlarınıza da bir şey öyrədin, gələcəkdə müdirləriniz olacaqlar.
Mir Cəlal iclaslardan bezdiyi üçün iclasa gedərkən rast gəldiyinə deyərmiş:
— Gedək, iclasa qonaq ol!
ÇAŞQINLIQ
1988–1993-cü illərdə Azərbaycanda tez-tez hakimiyyət dəyişikliyi baş verirdi. Dövlət İncəsənət Universitetinin vaxtilə partiya sovet orqanlarında vəzifələr tutmuş professoru iş yoldaşı Ağalar Bayramova deyirmiş:
— Ölkə başçıları elə tez-tez dəyişir ki, adam “uspet” (uspet — çatdırmaq, rusca) eləmir kimə qoşulsun.
1970-ci ildə bir müşavirədə ölkə başçısı Heydər Əliyev Bakı şəhər partiya komitəsinin I katibindən soruşur:

— Bakıda niyə gül-çiçək azdır?

I katib cavab verir:

— Nə qədər gül-çiçək əkirik kəsib, yolub aparırlar, qoruya bilmirik.

Heydər Əliyev deyir:

— Siz Bakıda o qədər gül-çiçək əkin ki, qırıb çatdıra bilməsinlər, siz o qədər gözəllik yaradın ki, insanlar gülə-çiçəyə, gözəlliyə vərdiş eləsinlər.
Mircəfər Bağırov oğlu ilə Filarmoniyanın yanında yerləşən mülkünün, vaxtilə neft milyonçusunun evi olmuş, indiki İncəsənət muzeyinin binasının balkonundan şəhəri seyr edirmiş. Birdən oğlu uşaq marağı ilə ondan soruşur:

— Ata, bu mülk, bu şəhər, bu dəniz... hamısı bizimdir?

Mircəfər Bağırov başını bulayıb cavab verir:

— Yox, bala, bu mülk, bu şəhər, bu dəniz bizim deyil, zəmanə bizimdir.
Türkiyədə dəri plaş axtaran şair Zəlimxan Yaqub Alim Qasımovdan məsləhət almaq istəyəndə xanəndə deyir: – dəri işinə Rasim Balayev baxır. (“Nəsimi” filmində Nəsiminin dərisinin soyulmasına işarə)
TƏMTƏRAQ

Yazıçı Aqşin Babayev Az.TV şirkətində radio üzrə sədr müavini işləyərkən dramaturq dostu Firudin Aşurov ona radioda səsləndirilmək üçün bir pyes gətirir. Bir müddətdən sonra pyesin zəif və radiotamaşa üçün münasib olmadığını görən Aqşin. Babayev çətin vəziyyətə düşür. Pyes işə yaramır, geri qaytarmaq isə müşkül məsələdir, çünki arada dostluq var.
Odur ki, Aqşin Babayev vəziyyəti yumşaltmaqdan ötrü Firudin Aşurovu telefonla redaksiyaya dəvət edir və kabinetdə onun üçün çox təmtəraqlı çay süfrəsi açır.
Firudin Aşurov onun kabinetinə daxil olub təmtəraqlı çay süfrəsini görəndə dostunun xarakterini bildiyindən əllərini dizinə çırpıb deyir:
— Ay dədə vay, pyes radioda getməyəcək. Bu təmtəraq könül almaqdan ötrüdür.
TƏƏCCÜB

Şair Qəşəm İsabəyli ilə yazıçı-jurnalist Şəmistan Nəzirli otuz ildən artıqdır dostluq edirlər. Onları tez-tez bir yerdə görmək olar.
Doxsanıncı illərdə ölkədə ara qarışıb məzhəb itdiyi, çox adamın paxırının açıldığı, etibarının itirdiyi bir vaxtda şair Adil Cəmil küçədə dayanmış Şəmistan Nəzirliyə rast gəlir. Hava soyuq imiş. Qələm dostunun küçədə niyə durduğu ilə maraqlanır.
Şəmistan Nəzirli Qəşəm İsabəylini gözlədiyini bildirir.
Adil Cəmil təccüblə soruşur:
— Siz hələ də dostsunuz?!
Tbilisi səfərində şair Vaqif Səmədoğlu köhnə dostu Lətif Mustafaoğluyla rastlaşır. O vaxtkı adəti üzrə bir az hallı olan Lətif məclisdə dilini dinc qoymur, hərdən qonağa sataşmağa başlayır. Axırda güclə səbrini basan Vaqif Səmədoğlu dözmür:
— Lətif, — deyir, — gəl, səni öpüm, çıx get. Yoxsa əlimdən xata çıxar!
UZAQGÖRƏNLİK

1920-ci il aprelin 27-də Azərbaycan Demokratik Cümhuriyyətini təslim etmək barədə bolşevik deputat Həmid Sultanovun ultimatumu parlamentdə müzakirə olunanda qalmaqal düşür. Digər bolşevik deputat Əliheydər Qarayev Cümhuriyyətin rəhbəri Məmmədəmin Rəsulzadənin üstünə çımxırır:
— Razılaşmasan, gözlərini çıxardaram!
Məmmədəmin Rəsulzadə təəssüflə cavab verir:
— Sən bütün millətin gözlərini çıxartdın!
Əliheydər Qarayev salona üz tutur:
— Səsini çıxardanı gülləbaran edəcəyəm!
Məmmədəmin Rəsulzadə deyir:
— Sən bir güllə atmadan milləti məhv etdin, Əliheydər, “tovarişlər” (“yoldaşlar”– bolşevik müraciəti) səni güllələyəndə məni xatırlayarsan!
Doğrudan da 1937-ci ildə Həmid Sultanovu, Əliheydər Qarayevi və digər onunkimiləri öz silahdaşları güllələdilər.
AZADLIĞIN TAMI

1920-ci ildə İosif Vissarionoviç Stalin köhnə dostu, siyasi dustaq Məmmədəmin Rəsulzadəni həbsxanadan çıxarıb xüsusi qatarda Bakıdan Moskvaya aparanda ondan soruşur:
— İyirmi üç aylıq hakimiyyətinizdə xalqa nə verdiniz?
Məmmədəmin Rəsulzadə qururla cavab verir:
— Bu qısa müddətdə biz xalqa azadlığın tamını dadızdırdıq.
fb2epub
Faylları buraya köçürün, bir dəfəyə 5-ə qədər fayl